Сучасні тенденції розвитку держави та права україни



Сторінка18/22
Дата конвертації16.03.2018
Розмір4.38 Mb.
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22

Ключові слова: виконання кримінального покарання; виправні роботи; термін виправних робіт; виправні роботи неповнолітніх; ефективність виправних робіт.

УДК 349.3(475)




Pindera Michał

PODSTAWY PRAWNE POMOCY SPOŁECZNEJ RODZINOM

Historia pomocy społecznej ma swoje korzenie w odległych czasach. Już w Starożytnej Grecji rozwijała się działalność filantropijna. W odniesieniu do rzeczywistości greckiej trudno mówić o istnieniu bardziej sformalizowanych przejawów aktywności związanej z działalnością społeczną, która miała jakieś normy prawne. Wyznacznikiem pozycji społecznej był posiadany majątek i przynależność do elity. Wystawne przyjęcia, bogato urządzony dom czy duże ilości służby były wystarczającymi argumentami świadczącymi o zamożności, jej wyznacznikiem była przede wszystkim działalność dobroczynna, która dawała dostęp do zaszczytów, przywilejów i urzędów publicznych przynosząc powszechne poważanie społeczne. Tak więc filantropia w starożytnym rozumieniu ma znamiona instytucji społecznej.

Jedną z pierwszych form pomocy była instytucja klienta, geneza tego zjawiska nie jest pewna i istnieje kilka teorii o jej pochodzeniu. Wiadomo, że klienci pojawili się jeszcze w ramach organizacji plemiennej jako ludzie zależni lecz jednocześnie znajdujący sie pod opieką rodów, a później obywateli. „Do podstawowych obowiązków klienta, których znaczna liczba mogła być powiązana z danym partycjuszem, należało codzienne powitanie go, towarzyszenie mu w orszakach i udzielanie poparcia w czasie wyborów. W zamian za to otrzymywali zaproszenie na uczty, wsparcie pieniężne, obronę w sądzie czy podarki w formie nieużywanej odzieży” [1].

Pomoc w starożytnym Rzymie przybierała różnorakie formy od takich, których współcześnie nie uznalibyśmy za pomoc. Głównym celem filantropii rzymskiej nie było udzielanie pomocy szerokim rzeszą ludności, ale raczej związanie ludności poprzez szeroką sieć zależności z elitami panującymi i przeciwdziałanie pojawieniu się możliwych zaburzeń struktury społecznej. Rzym jako państwo opiekuńcze wprowadził alimentacje, które stanowiły zapomogi dla biednych rodziców na dzieci. Popularna formą wspomagania biednych było rozdawnictwo zboża, a także okazjonalnie wina, oliwek, soli. Inną formą wspomagania ubogich obywateli są prawa ograniczające jedzenie, wydawanie uczt, które miały na celu przeciwdziałanie nadmiernemu wydawaniu pieniędzy podczas gdy inni żyją w nędzy.

System pomocy przy tak wielkich dysproporcjach majątkowych jakie miały miejsce w Starożytnym Cesarstwie nie pozwalał na kumulowanie dóbr w rękach największych rodówwymuszając nieustanny obrót pieniądza, a co za tym idzie wspomaganie rozwoju ekonomicznego. Można więc stwierdzić, że całokształt działalności związanej z filantropią nosił wyraźne znamiona funkcjonalne, spełniające swe zadania nie tylko na rzecz pewnych grup znajdujących się na marginesie społecznym ale na rzecz całokształtu społeczeństwa.

Dla każdego z okresów działalności filantropijnej charakterystyczne były specyficzne założenia ideowe i określone formy instytucjonalne. W okresie Średniowiecza działalność filantropijna wypływała z nakazu chrześcijańskiego miłosierdzia i związanej z nim idei świętej wymiany. „Jałmużna była traktowana jako swoisty kontrakt, w którym obdarowany ubogi, w zamian za udzielone mu wsparcie, zapewnił darczyńcy modlitwę” [2, 17].

Główna instrukcją średniowiecznej dobroczynności były szpitale, które pełniły funkcje przejściowego zakładu opiekuńczego dla wszystkich ubogich, w mniejszym stopniu były natomiast szpitalem we współczesnym rozumieniu. Rozwój szpitalnictwa datuje się w praktyce od XII wieku. „W 1198 roku we Francji powstał zakon szpitalny św. Ducha, którego podstawą była nie tylko opieka nad chorymi lecz także wyjście poza mury hospicjum w poszukiwaniu potrzebujących pomocy. Polegało to na tym, że przed bramą klasztoru było wyznaczone miejsce dla podrzutków, a także każdy z zakonników miał obowiązek cotygodniowego przemieszczania miast i wsi w celu poszukiwania chorych” [1, 85].

Jedna z pierwszych fundacji szpitalnych na ziemiach polskich był ufundowany przez Jana Grafitę w 1152 roku szpital przy opactwie rycerskim w Jędrzejowie. Poza Jędrzejowem powstały szpitale w Zamościu, Poznaniu a we Wrocławiu zapoczątkowało działalność pierwsze hospicjum. Forma działalności tych placówek ogólnie zwanych szpitalami była trudna do ustalenia. „Zacierała się granica między hospicjum a przytuliskiem. Szpitale przyjmowały wszystkich, nie tylko ludzi chorych ale też niezdolnych do pracy czy nawet szukających okresowo schronienia. Często przyjmowani byli ludzie związani ze światem przestępczym” [1, 218].

W okresie średniowiecza w wyniku wzrostu ludności ubogiej przychylność dla tych ludzi uległa weryfikacji i podziałowi na godnych i niegodnych wsparcia. Odtąd wsparcie filantropijne koncentrowało się na zapewnieniu opieki niezdolnym do samodzielnej egzystencji, osobom niedołężnym, chorym, osieroconym dzieciom.

Pewną formą pomocy społecznej były domy poprawy, których początek datuje się na około XVI wiek. Ideą tych domów było skuteczne działanie poprzez sięganie do psychiki człowieka i jej odpowiednie kształtowanie. Był to początek wychowania resocjalizacyjnego, pierwsze domy poprawy powstały w Anglii, Holandii i Niemczech.

Wiek XIX zapisał się nie tylko rewolucją przemysłową. Kształtują się też podstawy dla pracy socjalnej. W tych czasach działalność filantropijna była podporządkowana narodowym potrzebom. Wyrazem tego była między innymi działalność charytatywno opiekuńcza, wspieranie rozwoju oświaty, nauki. Narastające problemy socjalne powodowały działalność filantropijną skierowana dla najuboższych, a z czasem objęła również ludność robotniczą [3, 45].

Pod koniec XIX wieku w Europie rozwinęły się organizacje charytatywne, które wypracowały odpowiednie metody pracy socjalnej [4, 10; 1, 249].

Usamodzielnienie się pomocy społecznej jako oddzielnej funkcji nastąpiło na przełomie XIX i XX wieku. Wiek XX przyniósł ekspansję praw socjalnych, które były podstawą roszczeń o pomoc o pomoc, uprawnienia do zabezpieczenia społecznego w okresie bezrobocia, chorób czy też różnych trudności życiowych.

Wybuch I wojny światowej spowodował likwidację wielu placówek opiekuńczych a tym samym konieczność powołania instytucji obywatelskich, które miały zajmować się opieką nad dziećmi i młodzieży. Dobroczynność w pierwszych latach niepodległości opierała się przede wszystkim na działalności fundacji, towarzystw oraz osób prywatnych [5, 18; 6, 130-135]. W tym też czasie opieka społeczna miała różne formy m.in. wypłacano zapomogi pieniężne, dostarczano żywność. W większych miastach zaczęto zajmować się osobami bezdomnymi.

Ważnym etapem w historii rozwoju systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce była ustawa społeczna z 1923 roku. Wynika z niej, iż opieka społeczna polega na „…zaspokajaniu ze środków publicznych niezbędnych potrzeb życiowych tych osób, które trwale lub chwilowo własnymi środkami materialnymi lub własna pracą uczynić tego nie mogą”.

Zgodnie z tej ustawą obowiązek sprawowania opieki ciąży „na związkach komunalnych, o ile w poszczególnych przypadkach pewne osoby fizyczne lub prawne na mocy przepisów czy innego tytułu prawnego nie są zobowiązane do pokrycia wydatków na niezbędne potrzeby życiowe ... Państwo poza przypadkami ponosi wydatki połączone z opieką nad osobami względem których ma specjalne obowiązki, które przekraczają możliwość świadczenia związków komunalnych”.

Obok ustawy zasadniczej w następnych latach wydano kolejne rozporzadzenia między innymi z 6 marca 1928 roku o opiekunach społecznych i komisjach opieki społecznej. Zgodnie z tym, podstawowe obowiązki w dziedzinie opieki społecznej spoczęły na związkach samorządowych, terytorialnych (gminach). W porównaniu ze stanem sprzed ustawy (1923 roku) oznaczało odejście od działalności charytatywnej na rzecz kontrolowanej przez państwo opieki społecznej. Jednak niewielkie środki finansowe na cele opiekuńcze, jakimi dysponowały związki samorządu terytorialnego, spowodowały iż taktyczna realizacja przewidzianych ustawą działań pozostawiała wiele do życzenia.

W okresie II Rzeczypospolitej charakterystyczna właściwością rozwoju pomocy społecznej było współdziałanie opieki charytatywno-filantropijnej z kształtującymi się nowoczesnymi formami opartymi na założeniach służby społecznej wobec osób wymagających opieki.

Okres II wojny światowej to wzrost potrzeb opiekuńczych i personelu ośrodków pomocy społecznej. Główne formy pomocy to: dostarczanie odzieży, dożywianie, organizowanie domów noclegowych i schronisk dla bezdomnych.

Po II wojnie zostały odtworzone organizacje opiekuńcze i społeczne. W 1945 roku zostało powołane Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej oraz odpowiednie wydziały w urzędach wojewódzkich, a także społeczne Komitety Opieki Społecznej. Stopniowo też wznawiały swoją działalność różne organizacje [7, 23-24].

Lata 1947-1953, to okres reorganizacji i likwidacji wielu organizacji i stowarzyszeń. Ustawa o terenowych organach jednolitej władzy państwowej anulowała w praktyce ustalenia wynikające z ustawy o pomocy społecznej z 1923 roku w odniesieniu do dzieci i młodzieży. Opiekę nad dzieckiem podzielono między resorty: Oświaty, Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Sprawiedliwości [7, 23-24].

Podstawy prawne organizacji służb społecznych stworzone zostały w artykule Konstytucji PRL z 1952 roku, który określa:



  • zasady państwowego charakteru pomocy społecznej,

  • zasady organizacji różnych form pomocy,

  • zasady obligatoryjności świadczeń z tytułu pomocy społecznej [8].

Konstytucja stworzyła gwarancje prawne dla wszystkich chętnych do podjęcia pracy zawodowej. Zakładano, iż możliwości podjęcia pracy przez wszystkich obywateli zlikwiduje najbardziej palące problemy społeczne, głównie zjawisko ubóstwa ze wszystkimi jego społeczno-ekonomicznymi następstwami.

Kierunki rozwoju opieki społecznej określały kolejno akty prawne, między innymi:



  • Ustawa z 7 kwietnia 1949 o przekazaniu opieki nad dziećmi od 3 roku życia do 18 lat - Ministerstwo Oświaty,

  • Uchwała z 4 lutego 1950 roku o przekazanie opieki nad matką i dzieckiem do lat 3 - Ministrowi Zdrowia,

  • Uchwała z 21 lipca 1956 roku o wydzieleniu problematyki rehabilitacji zawodowej inwalidów spośród innych problemów opiekuńczych - przekazanie Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej, a następnie Ministrowi Zdrowia i Opieki Społecznej opieki specjalistycznej nad dziećmi od 3 lat i młodzieżą upośledzoną umysłowo,

  • Ustawa z 10 grudnia 1959 roku o przejęciu przez opiekę społeczną części obowiązków w zakresie zwalczania alkoholizmu.

Po 1952 roku, zakłady opiekuńcze dla dzieci, młodzieży i dla dorosłych zostały upaństwowione. Powołano Polski Komitet Pomocy Społecznej, uruchomiono domy pomocy społecznej. Powstały pierwsze punkty Polskiego Czerwonego Krzyża. Powstały również pierwsze szkoły pracowników socjalnych (1966 roku). Utworzono także sieć ośrodków opiekuna społecznego [7, 24].

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracują w tym zakresie na zasadach partnerstwa z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami, związkami wyznaniowymi a także osobami fizycznymi i prawnymi [9].

Pomoc społeczna adresowana jest do obywateli polskich zamieszkujących i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej polskiej, cudzoziemców mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego [9].

Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom z powody między innymi: ubóstwa, sieroctwa, bezrobocia, bezdomności, przemocy w rodzinie, niepełnosprawności, ciężkiej choroby, ochrony macierzyństwa, klęski żywiołowej [9].

Punktem zwrotnym w powojennej historii opieki społecznej w Polsce było reaktywowanie instytucji opiekunów społecznych. Wprowadzona Uchwała Rady Ministrów z dnia 05 maja 1959 roku określiła warunki, teren działania, sposób powoływania, a także zadania terenowych, zakładowych i specjalistycznych opiekunów społecznych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 27 października 1959 roku (oraz Uchwała nr 29 RM) nadawały opiekunom społecznym przywilej w podejmowaniu działań opiekuńczych w terenie, zobowiązując jednocześnie administrację państwową do udzielania wszelkiej pomocy w realizacji wniosków przedstawionych przez opiekunów.

Obecnie pomoc społeczna funkcjonuje na podstawie Ustawy z dnia 12 marca 2004 roku. Ustawa ta nakłada na gminy obowiązek opracowywania i realizacji Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracją osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka. Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych zorientowana jest przede wszystkim na rozszerzenie pracy socjalnej, współpracę różnych instytucji i organizacji pozarządowych zajmujących się pomocą społeczną w mieście oraz instytucji działających w szerszym obszarze polityki społecznej jak: oświata, służba zdrowia, sądownictwo. Nowoczesny model pomocy społecznej kładzie nacisk na wzmocnienie postaw aktywnych w sferze społecznej i indywidualnej, utworzenie systemu wsparcia psychologicznego, poradnictwo prawne, pedagogiczne, terapię, wyspecjalizowaną prace socjalną połączoną ze stymulowaniem postaw progospodarczych i prospołecznych wśród lokalnej społeczności.



Zadania pomocy społecznej [10] w szczególności obejmują:

  • tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej w tym rozbudowywania niezbędnej infrastruktury społecznej,

  • analizę i ocenę zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej,

  • przyznawanie i wypłacanie świadczeń przewidzianych ustawą,

  • pobudzanie społecznej aktywności w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych (osobistych i rodzinnych),

  • prace socjalną, rozumianą jako działalność zawodową, skierowaną na pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie oraz na tworzenie warunków służących temu celowi.

Rozdział drugi ustawy o pomocy społecznej poświęcony jest pracownikowi socjalnemu.

W Polsce zawód pracownika socjalnego ma bogatą tradycję sięgającą przełomu XIX i XX wieku. Weryfikacja zawodu pracownika socjalnego zmieniała się w zależności od warunków polityczno-społecznych. Początkowo istniał termin „opiekun społeczny”, który to zmienił się w termin „pracownik socjalny”.

Pracownikiem socjalnym może być osoba, która posiada dyplom uzyskania tytułu zawodowego w zawodzie pracownik socjalny, dyplom ukończenia kolegium pracowników służb społecznych, dyplom ukończenia wyższej szkoły zawodowej o specjalności praca socjalna na jednym z kierunków: pedagogika, psychologia, socjologia, politologia, polityka społeczna lub nauki o rodzinie [10].

Zawód pracownika socjalnego jest zawodem specyficznym. Do jego wykonywania nie wystarcza wiedza zawodowa. Niezbędna jest odpowiednia postawa, uzdolnienia, umiejętności. Istotą zawodu pracownika socjalnego jest niesienie pomocy ludziom potrzebującym wsparcia materialnego i psychicznego. Dlatego też kandydatów powinna cechować: otwartość na problemy ludzi, umiejętności wczuwania się w cudze położenie, życzliwość, opiekuńczość, troskliwość, łatwość nawiązywania kontaktów społecznych, umiejętność panowania nad emocjami, spostrzegawczość, umiejętność obserwacji. Pracownik zobowiązany jest też do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych o ludziach.

Z badań [6, 130-135] wynika, że pracownik socjalny powinien charakteryzować się następującymi cechami:

- powinien być cierpliwy (82,5% wypowiedzi badanych pracowników socjalnych),

- mieć pozytywny stosunek do ludzi (81,5%),

- posiadać odpowiednie kwalifikacje (79,5%),

- posiadać umiejętność pracy z ludźmi (73,5%),

- łatwość w nawiązywaniu kontaktów (55,5%),

- mieć autorytet (52%),

- powinien byc uprzejmy (22%),

- powinien być odpowiedzialny (21,5%),

- być samodzielny (21%),

- powinien być kreatywny (19,5%),

- musi mieć świadomość własnej wartości,

- powinien umieć przezwyciężać trudne sytuacje życiowe osób wymagających pomocy.

Literatura:

1. J. Radwan-Pragłowski, K. Frysztacki, Społeczne dzieje pomocy człowiekowi: od filantropii greckiej do pracy socjalnej, Warszawa 1996.

2. E. Leś, Zarys historii dobroczynności i filantropii w Polsce, Warszawa 2002, s. 17.

3. T. Kaźmierczak, M. Łuczyńska, Wprowadzenie do pomocy społecznej, Katowice 1998, s. 45

4. K. Wódz, Praca socjalna w środowisku zamieszkania, Warszawa 1991, s. 10;

5. L. Malinowski, M. Orłowski (red.), Praca socjalna służbą człowiekowi, Warszawa 1998, s. 18;

6. M. Pindera, Rola i funkcja pomocy społecznej, „Nauczyciel i Szkoła” 2006, nr 3-4, s. 130-135.

7. A. Góra, Tradycje opieki i pomocy społecznej w Polsce, „Praca Zbiorowa” 1989, nr 2, s. 22-34.

8. Artykuł 60 Konstytucji PRL z 1952 roku.

9. Artykuł 22 Ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej.

10. Artykuł 8 Ustawy o pomocy społecznej.

11. P. Pindera, Wpływ środowiska rodzinnego na naukę szkolną uczniów, „Rocznik Pedagogiki Rodziny” 2002, Tom 5, s. 307-322.


АНОТАЦІЯ

В роботі аналізуються правові основи надання матеріальної допомоги соціальним групам, які об’єднані родинними зв’язками у Польщі. Автор звертається до історії становлення та перспектив розвитку системи соціальної допомоги з позиції нормативного закріплення підстав визнання суб’єктів, які мають право на допомогу, характеру такої допомоги та порядку позбавлення державної допомоги сімей, які втрачають на неї право. Враховуючи, що нормативне визначення порядку надання допомоги сім’ям у Польщі безпосередньо пов’язане з проблемою діяльності відповідних державних установ і громадських організацій, автор звертається до проблем та гарантій діяльності соціального працівника.



Ключові слова: соціальне забезпечення сімей; соціальні виплати; соціальна допомога; правове регулювання соціальної допомоги; соціальний працівник.

УДК 349.3(475)



Pindera Paweł

PODSTAWY PRAWNE POMOCY SOCJALNEJ OSOBOM NIEPEŁNOSPRAWNYM

Ludzie różnią się między sobą pod wieloma względami, różne mają predyspozycje ułatwiające bądź utrudniające życiową samorealizację, rozmaite są też ich rzeczywiste i potencjalne zdolności rozwoju poprzez edukację jako wartość życiową, dającą szanse człowiekowi na to, aby godnie zaistnieć w społeczeństwie. Przyczyny, przejawy i skutki odmienności rozwojowych oraz niepełnej sprawności ludzi są na świecie zróżnicowane między innymi z powodu różnych warunków ekologicznych, cywilizacyjnych, społeczno-ekonomicznych i odrębnych rozwiązań w polityce społecznej realizowanej w poszczególnych krajach [1, 9].

Osoby niepełnosprawne występują w każdym społeczeństwie, niezależnie od płci, wieku czy pozycji społecznej. Mają one duże trudności z nawiązywaniem i podtrzymywaniem poprawnych interakcji ze środowiskiem, z pełnieniem właściwych ról społecznych, z prowadzeniem samodzielnego życia. Postępowanie wobec nich wymaga szczególnej wrażliwości i troskliwości.

Pojęcie i zakres niepełnosprawności obejmuje różne ograniczenia funkcjonalne jednostek ludzkich w każdym społeczeństwie, wynikające z uszkodzenia zdolności wykonywania jakiejś czynności w sposób uważany za normalny, typowy dla życia ludzkiego. Ograniczenia te mogą mieć charakter stały lub przejściowy, całkowity lub częściowy, mogą dotyczyć sfery sensorycznej, fizycznej i psychicznej[1, 15].

W Polsce istnieje następująca definicja osoby niepełnosprawnej: „Niepełnosprawna jest osoba, której stan fizyczny lub/i psychiczny trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza albo uniemożliwia wypełnienie zadań życiowych i ról społecznych zgodnie z normami prawnymi i społecznymi” [1, 15].

Natomiast w krajach Unii Europejskiej upowszechniona jest definicja osoby niepełnosprawnej jako: „osoba niepełnosprawna to osoba, która z powodu urazu, choroby, czy wady wrodzonej ma poważne trudności albo nie jest zdolna do wykonywania czynności, które osoba w tym samym wieku jest zdolna wykonywać” [2, 12].

W przyjętej Międzynarodowej Organizacji Pracy w 1983 roku dokumentacji 159 o rehabilitacji zawodowej i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych jest zapis, że „osoba niepełnosprawna oznacza jednostkę, której perspektywy rozwoju zawodowego są wyraźnie ograniczone w wyniku właściwie rozpoznanej ułomności fizycznej czy umysłowej” [3, 15].

Niepełnosprawność posiada swoje regulacje prawne tak w prawie międzynarodowym, jak i krajowym. O potrzebie pomocy niepełnosprawnym można znaleźć zapis w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ z 1948 roku. Artykuł 25 stanowi prawo do świadczeń socjalnych na wypadek choroby, niezdolności do pracy itp. W dwóch dokumentach Rady Europy: Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 roku, Europejskiej Karcie Społecznej z 1961 roku przyznano osobom niepełnosprawnym prawo do szkolenia zawodowego, rehabilitacji oraz readaptacji zawodowej i społecznej bez względu na przyczynę i rodzaj ich inwalidztwa.

W Karcie Podstawowych Praw Socjalnych Pracobiorców z 1989 roku przyznano, że wszyscy niepełnosprawni musza mieć możliwość korzystania z konkretnych środków ułatwiających ich integrację zawodową i społeczną. Środki te powinny obejmować kształcenie zawodowe, ergonomię, możliwości poruszania się i dostępność do środków komunikacji i mieszkania[4, 244].

Zapis dotyczący osób niepełnosprawnych jest w Konstytucji RP. Zgodnie z artykułem 67, 68 i 69 osoby niepełnosprawne mają prawo do zabezpieczenia społecznego, a władze publiczne są zobowiązane do zapewnienia tym osobom opieki zdrowotnej, udzielania pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej.

W ochronie wolności i praw niepełnosprawnych duże znaczenie ma uchwalona w 1997 roku Polska Karta Praw Osób Niepełnosprawnych. W tej Karcie zostały sformułowane takie prawa: prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia, dostęp do dóbr i usług, do świadczeń leczniczych, rehabilitacji, nauki, pracy, zabezpieczenia społecznego, udziału w życiu społecznym, publicznym i kulturalnym.

Ustawa [5] z 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych zawiera przepisy regulujące kwestie związane z orzekaniem o stopniu niepełnosprawności oraz o zdolności do pracy.

Z kolei Ustawa [6] o Ochronie Zdrowia Psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 roku stwarza prawne podstawy do organizowania profesjonalnego systemu pomocy i opieki dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Celem jest zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej i innych form pomocy niezbędnych dla życia w środowisku rodzinnym i społecznym. W kraju stworzony został nowy model opieki nad osobami chorymi psychicznie, który daje podstawę do powołania instytucji niezbędnych do zapewnienia opieki zdrowotnej, rehabilitacji i pomocy społecznej. Model ten zawiera się w podstawowej idei ustawy - przechodzenie od modelu poradnia - szpital do modelu tak zwanej psychiatrii środowiskowej. To oznacza leczenie i rehabilitację tych osób w ich środowisku społecznym oraz stosowna do potrzeb, oddziaływanie na to środowisko.

Elementem psychiatrii środowiskowej jest system oparcia społecznego przeznaczony dla osób przewlekle chorych psychicznie. Celem oparcia społecznego [7] jest umożliwienie utrzymania się w środowisku grupy osób chorych psychicznie, które z powodu głębokich zaburzeń psychicznych mają poważne trudności w życiu codziennym, zwłaszcza w kształtowaniu swoich stosunków z otoczeniem w zakresie zatrudnienia oraz spraw bytowych.

Zadania i funkcje oparcia społecznego są następujące [7]:

- podtrzymywanie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, zapewnienie wielostronnych świadczeń psychologicznych i społecznych uwzględniających między innymi: wstępną aktywizację, trening podstawowych umiejętności życiowych oraz pomoc w rozwijaniu kompetencji społecznych i zainteresowań,

- organizowanie w środowisku społecznym pomocy ze strony rodziny, osób, grup, organizacji społecznych i instytucji,

- ustalenie pomocy finansowej, rzeczowej i innych świadczeń określonych w Ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku [8].

Ośrodki wsparcia działają w Polce od ponad 10 lat. Zostały wprowadzone w oparciu o Ustawę z dnia 14 czerwca 1996 roku o zmianie ustawy o pomocy społecznej o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu [9]. Obecnie prawne podstawy ich działania określa ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku.

Ośrodki wsparcia udzielają pomocy półstacjonarnej i zaliczane są do placówek dziennego pobytu. Głównym celem ich działalności jest udzielanie pomocy osobie potrzebującej w jej środowisku. Ośrodki świadczą usługi opiekuńcze, w tym specjalistyczne dla osób, które ze względu na wiek, choroby, niepełnosprawność wymagają częściowej pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto ośrodki wsparcia udzielają schronienia, pomocy o charakterze interwencyjnym, zaspokajają podstawowe potrzeby bytowe, wykonują usługi opiekuńcze i wspomagające [10, 61]. Do ośrodków wsparcia zalicza się:

- dzienne domy pomocy,

- środowiskowe domy samopomocy,

- domy dla matek z małymi dziećmi i kobiet w ciąży,

- schroniska,

- domy dla bezdomnych.

Literatura:

1. W. Dykcik, Pedagogika specjalna, Wyd. UAM, Poznań 2003, s. 9.

2. J. Wyczesany, Pedagogika upośledzonych umysłowo, „Impuls” Kraków 2004, s. 12.

3. J. Sowa, Fr. Wojciechowski, Rehabilitacja edukacyjna w zarysie, Zamość 2003, s. 15

4. J. Auleytner, K. Głąbicka, Polskie kwestie socjalne na przełomie wieków, WSP TWP Warszawa 2001, s. 244.

5. Dziennik Ustaw Nr 123, poz. 776 z 1997 roku.

6. Dziennik Ustaw Nr 111, poz. 535 z 1994 roku.

7. Ustawa o Ochronie Zdrowia Psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 roku, art. 8 ust. 1, ust. 2.

8. Dziennik Ustaw Nr 64, poz. 414 z 1998 roku wraz z późniejszymi zmianami, Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku.

9. Dziennik Ustaw Nr 100, poz. 459.

10. E. Kopińska, Praca socjalna w ochronie zdrowia psychicznego, „Praca Socjalna” 2005, nr 2, s. 61.

11. M. Pindera, Rola i funkcja pomocy społecznej, „Nauczyciel i Szkoła” 2006, nr 3-4, s. 130-135.


АНОТАЦІЯ

Автор наукової публікації звертається до проблеми правового регулювання соціальної допомоги особам, які мають певні фізичні вади і які обмежують трудові та інші соціальні права особи. На засадах нормативного регулювання у Польщі автор досліджує підстави для визнання особи інвалідом, державні гарантії для таких осіб, які не можуть конкурувати з іншими суб’єктами права на рівних началах, зміст та характер соціальної допомоги, умови її припинення. Автор формулює пропозиції, які орієнтовані на оптимізацію польського законодавства з метою його гуманізації.




Поділіться з Вашими друзьями:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22

Схожі:

Сучасні тенденції розвитку держави та права україни icon3 Виникнення І розвиток держави І права США
Значення історії держави І права як науки та її місце її в системі юридичних дисциплін
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconКорнєєв Ю.В. ІНСТИТУТ ПОВІТРЯНОГО ЗАКОНОДАВСТВА В СИСТЕМІ ТРАНСПОРТНОГО ПРАВА.docx [биография рабиновича кандидата в президенты]
Гусарєв С. Д. Особливості розвитку сучасної юридичної науки в Україні Задорожний Ю. А. Роль принципів права у формуванні повітряного...
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconИємництва матеріали всеукраїнської студентської науково-практичної конференції «сучасні тенденції розвитку інформаційно-комунікаційного простору» київ 2017 р
...
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconФондова лекція з історії держави та права України Тема ідпу як наука та навчальна дисципліна. Державно-правовий розвиток України княжої доби Навчальний час 2 години

Сучасні тенденції розвитку держави та права україни icon"Основні школи кримінального права"
Наука кримінального права пройшла великий історичний шлях розвитку. На цьому шляху суттєво змінювалися погляди на основні категорії...
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconТеорія та історія держави І права. Філософія права Л. В. Міхневич людмила Володимирівна Міхневич
Людмила Володимирівна Міхневич, заступ­ник завідувача кафедри юридичного факульте­ту Київського національного економічного університету...
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconФундаментальні наукові дослідження з найбільш важливих проблем розвитку науково-технічного, соціально економічного, суспільно-політичного
Людського потенціалу для забезпечення конкурентоспроможності України та сталого розвитку суспільства І держави
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconЛівобережної україни
Особлива увага звертається на стан наукової розробки проблеми та її джерельну базу, тенденції в розвитку теорії І практики української...
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconПояснювальна записка морально-духовне становлення дітей, їх підготовка до активної, творчої, соціально значущої, сповненої особистісного смислу життєдіяльності є найважливішою складовою розвитку суспільства та держави
Конвенції ООН про права дитини. Закладена в них методологія виховання надає пріоритет розвиненій особистості, її життєвому й професійному...
Сучасні тенденції розвитку держави та права україни iconПрограма та плани семінарських занять з курсу "історія держави І права зарубіжних країн"
Програма та плани семінарських занять з курсу “Історія держави І права зарубіжних країн”/ укладачі


База даних захищена авторським правом ©biog.in.ua 2017
звернутися до адміністрації

    Головна сторінка